Reflectie en ontwikkeling; kort verslag van een transformatie

Een jaar geleden kreeg ik het verzoek om een docent te coachen en hem op een andere manier te leren communiceren. Hij had moeite in het contact met een aantal van zijn collega’s, wat onder meer leidde tot een vervelende sfeer in de docentenkamer. Tijdens discussies stond hij weinig open voor anderen en nam vaak al direct een standpunt in en liet dat duidelijk horen. Dat werd hem niet in dank afgenomen. Met de leerlingen in zijn klas was dit gelukkig niet het geval, net als met hun ouders. Met hen had hij weinig tot geen problemen. Maar met de mensen waar hij beroepsmatig veel mee te maken had, liep het niet soepel. Hij had weinig geduld met ze. Zeker als hij het idee had in zijn gelijk te staan. Daardoor had hij grote moeite om aandachtig naar ze te blijven luisteren. De manier waarop hij dan reageerde was onvriendelijk en niet professioneel.  Tijdens zijn functioneringsgesprek kwam dit duidelijk naar voren. Ondanks een duidelijk beeld van zijn eigen competenties, was het moeilijk voor hem om op de feedback die hij kreeg te reflecteren. En hier lag voor mij de schone taak om hem hierbij te helpen.  Zoals hij het zelf verwoordde: ‘De verpakking van mijn boodschap moet anders’.

Ik nodigde hem uit om een dag met mij samen te kijken naar wat nu zorgde voor de discrepantie in zijn communicatie. Het zijn vooral onbewuste processen die ruis op de lijn veroorzaken. Een blinde vlek waar we allemaal mee te maken hebben. De een heeft daar meer last van dan de ander. Maar in beroepen waarbij je veel met mensen te maken hebt, loop je daar vroeg of laat tegenaan. Het is daarom essentieel om je daarvan bewust te worden. En in zijn geval erg noodzakelijk. Na een aantal oefeningen en gesprekken die ochtend kwamen we een heel eind in de goede richting. Van alles passeerde de revue, maar we kwamen nog niet echt tot de kern van zijn probleem. Die dag was het  prachtig weer en de omgeving nodigde uit om naar buiten te gaan. Al pratende en lopende kreeg hij meer en meer inzichtelijk wat er bij hem speelde; een combinatie van ongeduld en niet open staan. Dit was de reden waarom het hem niet goed lukte om in gelijkwaardig contact te zijn en te blijven luisteren naar de ander. Dit is de doorbraak. Vanaf nu weet hij wat de oorzaak is en kan hij er iets aan gaan doen.  Het lucht hem duidelijk op. Aan het eind van de dag nemen we afscheid van elkaar. We hebben hard gewerkt en hij vertrekt met een stappenplan op zak waarmee hij direct aan de slag gaat. En met succes.

Want vorige week kreeg ik ’s avonds plotseling een telefoontje van hem. ‘Komt het even uit? Ik wil je even laten weten dat ik vanmiddag mijn jaarlijkse functioneringsgesprek heb gehad. Is heel goed verlopen. Maar waarom ik je bel is omdat er letterlijk in staat dat ik in de samenwerking met mijn collega’s grote stappen heb gemaakt. Ik heb in hun ogen mijn promotie volledig waargemaakt en word zelfs gewaardeerd door mijn collega’s.’

Een dag later mailt hij me het formulier functioneringsgesprek docenten. Het klopt inderdaad wat hij heeft gezegd, maar ik lees ook: ‘Zorgt voor een goede communicatie en afstemming met ouders en verzorgers van de leerlingen’. Verderop lees ik ‘ Gaat verantwoordelijk en zorgvuldig om met de contacten die hij namens de school onderhoudt met de omgeving van de school.‘  Helemaal aan het eind staat:  Heeft een duidelijk beeld van zijn eigen handelen, kan e.e.a. goed verwoorden en weet waar zijn valkuilen zitten.’ Mijn dag is helemaal goed!